Antoine Bodar

In bezoedeling gedijt de zuivering

header-05.jpg
 

Bezoek aan het Heilig Land

11 januari 2011 |  Antoine Bodar |  Nederlands Dagblad

6 XII
In Israel aankomen is mate van thuiskomen. Een schoon westers land, vergelijkbaar met Nederland. Omstreeks vier uur in de ochtend bereiken we vanaf het vliegveld bij Tel Aviv ons hotel in Bethlehem. Eerst wat slapen en dan om het middaguur bezoek aan de Geboortekerk en de grot als opening van onze tocht door Israel en de Palestijnse gebieden.
Vandaag blijven we in Bethlehem en bezoeken een van de hier gevestigde drie vluchtingenkampen, waarvan er in totaal 57 zijn om Palestijnse vluchtelingen sedert de stichting van de staat Israel in 1948 te herbergen. Voorlopig opgetrokken behuizingen, geen bestrating, spelende kinderen in smerigheid en armoede. De hoge muur scheidt Palestijnen van Israeli en brengt Berlijn in herinnering — niet alleen om de muur zelf maar ook om de willekeur waarmee die door het woongebied is getrokken. Een hoofdstraat is spookstraat geworden. In de avond maaltijd met een groep Palestijnse Christenen die samen het document Kairos, een schreeuw om hulp ‘uit het hart van het Palestijnse lijden’ hebben geschreven dat ook in Nederland een jaar geleden is gepresenteerd met als boodschap: Nooit wraak, alleen hoop in liefde met als uitgangspunt altijd ook de vijand te beminnen. Geloof in een aparte Palestijnse staat raakt teloor. Beter één staat van Israeli en Palestijnen samen. Waarom laat de internationale gemeenschap Israel zo de eigen gang gaan? ‘De holocaust is een Europees probleem waarvan wij, Palestijnen, die daarmee niets hebben te maken, de schuld dragen.’

7 XII
Onderweg door de West Bank met de vele nederzettingen. Hoe kan Israel de voortgaande uitbreiding daarvan verantwoorden? Klemmende vraag. Sja’oul, gelovige Jood, vertelt onderwijl over zijn nog jonge leven. Na drie jaar als soldaat en sergeant te hebben gediend in het Israelische leger heeft hij zich aangesloten bij de beweging ‘Breaking the silence’: De wijze waarop het leger Palestijnen intimideert en kleineert mag niet langer worden verzwegen.
Hij leidt ons rond in Hebron, de stad waar hij heeft gewerkt. Verlaten straten, geschikt als decor voor een oorlogsfilm; achter controleposten wijken als in een derdewereldland voor eigen bewoners; op de heuvel nabij een nederzetting. De woordvoerder van de Joodse gemeenschap verklaart de aanwezigheid in de stad op grond van de Bijbelse geschiedenis. Was niet hier David gezalfd tot koning?
Na nog een blik op de tombes van Abraham en Sara bezoek aan Ramallah, waar we toevallig stuiten op Jasser Arafat in zijn voortreffelijk aangelegde praalgraf met moskee. Gesprekken met kunstenaars. Een cineast heeft al jaren zijn familie niet meer gezien; hij is van Gaza. Onze gids uit Bethlehem moet bij de controlepost van Jerusalem uit ons busje stappen en te voet over de grens gaan. Waarom? Palestijnen van buiten Jerusalem is het alleen toegestaan te voet het grondgebied te betreden, ook wanneer zij een ‘permit’ hebben.

8 XII
We besluiten allemaal niet per busje over de grens naar Jerusalem te gaan, waar we vandaag afspraken hebben, maar te voet zoals de Palestijnen uit Bethlehem. Eerst door een lange kooi die als gang voert naar een ruimte die doet denken aan het Derde Rijk. We schuiven aan in de rij. Een soldaat met geweer kijkt van boven op ons neer. Plotseling vlot de rij. We zijn kennelijk ontdekt en mogen snel door — als enigen niet toegesnauwd en afgeblaft door de bijna kindsoldaten.
Van de zijde van de ‘Israeli Committee Against House Demolitions’ (ICAHD) eerst een inleiding en dan een rondleiding door de stad. De uit Amerika naar Israel ge-emigreerde professor Jeff Halper geeft helder college: Welk beeld geeft Israel van zich zelf? Israel is een demokratisch westers land, belaagd door Arabische terroristen. Nooit wordt gesproken over Palestijnen, maar alleen over Arabieren. Nooit wordt gesproken van ‘bezetting’ en evenmin van ‘nederzetting’; want die heten ‘gemeenschap’, ‘residentie’ of ‘canton’. Waarom? Het land Israel (door anderen Palestina of Heilig Land genoemd) als geheel is exclusief eigendom van de Joodse staat. Israel is niet defensief maar pro-actief. De politiek is die van handhaving van de status quo. De muur is meer scheidingsmuur dan beschermingsmuur: Scheid de Palestijnen van de Joodse Israeli’s en overheers hen. Hanteer de apartheid.
Onderdeel van de Judaisering van het gehele Bijbelse land is het nooit toestaan aan Palestijnen een huis te bouwen. Sinds 1967 zijn 24000 huizen van Palestijnen verwoest in de bezette gebieden. Van de bevolking van Jerusalem is 30% Palestijn; zij betalen 40% van de belastingen en profiteren daarvan slechts 8%. Wat aan X kolonisering op de Westbank in het groot gebeurt, voltrekt zich in Oost-Jerusalem in het klein. Streek en staat worden geheel beheersbaar gemaakt vanuit de aangelegde nederzettingen.
We lopen door de oude stad, doen even de Grafkerk aan en bereiken dan het Joodse gedeelte met de klaagmuur, ‘aangelegd als nederzetting’. Onder de Tempelberg is een tunnel gegraven die de fundamenten van de beide moskee-en daar hebben verzwakt. Mocht zich een aardbeving voordoen, dan kan op de berg de tempel te gemakkelijker worden herbouwd. De professor wijst op de nederzettingen, steeds herkenbaar aan de nationale vlag, in het Palestijnse gedeelte van de stad. Pas wanneer zo’n nederzetting wordt gebouwd, volgt verbetering van de infrastructuur — wegdek, riolering en zo voorts. Het beeld van de Arabieren die vies zijn moet in stand worden gehouden.
Onder aan de Tempelberg naar het oosten wordt de ‘City of King David Park’ aangelegd. Onder het voorwendsel van archeologie, toerisme en recreatie worden vele huizen afgebroken waardoor Palestijnen moeten verdwijnen zonder aanbieding van plaats vervangende woonruimte. Wie als Palestijn in Oost-Jerusalem woont en zou willen trouwen met een Palestijn van de Westbank, is het verboden samen te gaan wonen in de stad. Politiek om Jerusalem Palestijn-vrij te maken. We bekijken onder zijn leiding de treurigheid met eigen ogen. ‘Tien generaties woont mijn familie al hier’, zo een Palestijn, ‘ de eerste minister van Israel twee of drie: Wij laten ons niet wegsturen.’
In de namiddag lezing over de schoolboeken van Joods-Israelische kinderen door professor Nurit Peled- Elhananvan de Hebrew University, die een kind heeft verloren bij een busopblazing en wier vader generaal was in het leger: ‘Kinderen wordt in tekst en beeld een zo slecht mogelijk beeld voorgehouden van de Arabieren die steeds als Ali Baba met kameel worden voorgesteld. Zij zijn altijd anti-modern, achtergebleven, vluchteling. Zij hebben 22 landen; dan kan Israel dus exclusief Joods zijn.
Het gaat steeds om wij en de anderen. Het onderwijs leidt vooral op tot goede soldaten. Het leger is al te zeer het hart van het land. Israel is geen demokratie meer maar wordt een ethnokratie met ook gediscrimineerde groepen Joden als Ethiopiers en Russen.’ Haar boek over deze ideologisering van het onderwijs zal spoedig verschijnen.

9 XII
Vandaag wacht ons het bezoek aan Gaza, waar anderhalf miljoen mensen wonen op een gebied dat anderhalf keer het eiland Texel is. 45 ptocent de beroepsbevolking is werkeloos en tachtig procent van de bewoners is afhankelijk van humanitaire hulp. De controle aan de verlaten grens is grondiger dan grondig. De lange tunnelgang lijkt eindeloos. Dan bereiken we het deel van de landstreek waar alles is weggebombardeerd. Daar wachten de UNO-wagens. We worden tot voorzichtigheid gemaand; want met ontvoering dan wel gijzeling moet worden gerekend.
Eerst doen we een kamp aan waar voedsel wordt uitgedeeld. Rondhangende mannen aan de ingang die ons opnemen. Dan naar het hoofdkwartier van de UNRWA (United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees in the Near East) voor uitleg van het hier evengoed te geven onderwijs ondanks de steeds groter schaarste aan geld. Weer door druk bevolkte straten van Gazastad in de gepantserde automobielen. We bezoeken een klas met veertienjarige meisjes op de UNO-school en praten met haar. Blije kinderen die enthousiast over de eigen toekomst denken en gaarne eens buiten de openluchtgevangenis van Gaza zouden willen komen. Wat wij zouden kunnen doen? Wij schrijven en praten over jullie in de openbaarheid. Een antwoord dat te abstract is voor de meisjes.
In haast nog bezoek aan psychiater lyad al-Sarraj, die door geweld getraumatiseerde kinderen behandelt. Het voortgaande isolement is voor alle Gazagen slecht. Kinderen kunnen zich niet concentreren en dromen weg, mannen vooral zijn door frustratie agressief. Veel huiselijk geweld. Het isolement verkleint niet afkeer van Israel, maar vergroot het. Radicalisering en fundamentalisme nemen slechts toe.
Snel terug naar de grens. Ons ‘permit’ loopt om 14.30 af. Nog in medelijden om al het geziene betreden we opnieuw door de lange kooitunnel het grensgebouw. De stem door de geluidsprekers die klaarblijkelijk alles ziet is huiveringwekkend kil en het achtereen opgesloten worden in een volgende sluis van controle maakt me tot barstende koppijn nerveus.
Volmaakte beveiliging is perfecte intimidatie.

10 XII
Tel Aviv en vanaf het vliegveld naar huis. En het schone en ons Nederlanders zo verwante Israel? Men behoeft niet anti-Israel te zijn, wanneer men wil opkomen voor de menswaardigheid van het bestaan van de vele onschuldige Palestijnen, van wie slechts enkelen terrorist zijn geworden. De NRC van vandaag, aangereikt in het vliegtuig, vermeldt de scherp getoonzette brief van 26 voorheen Europese leiders inzake de nederzettingen waarmee Israel stellig doorgaat, nu het Amerikaanse initiatief tot oplossing opnieuw is gestrand.
(met Rosita Steenbeek, Jan Siebelink en Frans Thomese op uitnodiging van ‘United Civilians for Peace’)