Antoine Bodar

RRQR staat voor Reunitas Reformato Quia Reformanda, ‘reünisten [oud-studenten] die gereformeerd zijn en steeds opnieuw gereformeerd willen worden’.

Zo de eigen vertaling van het in 1955 gestichte genootschap dat op 17 november in de Utrechter Gertrudiskapel een congres belegde over gezag vanuit Protestant en Katholiek perspectief. Mij werd de taak toebedeeld de hierarchische structuur van de Rooms-Katholieke Kerk toe te lichten. Een bijeenkomst die de oekumene van het hart betrof. Hieronder het kale begin van mijn uiteenzetting:

‘Daarop nam Hij het brood, sprak een dankgebed uit, brak het en gaf het hun met de woorden: “Dit is Mijn lichaam dat voor u wordt overgeleverd. Doet dit tot Mijn gedachtenis.”’ (Lc 22,19)
‘Doet dit tot Mijn gedachtenis’ – opdracht, door Jesus Christus gegeven aan de twaalf apostelen. De opvolgers van de apostelen zijn de bisschoppen die ter zijde worden gestaan door presbyters en diakens. Zij zijn door handoplegging en gebed door de bisschop gewijd tot ambtsdragers van de Kerk. Dit beduidt de apostolische successie.
De bisschop van Rome is de opvolger van de primus onder de apostelen, de apostel Petrus. ‘Gij zijt Petrus en op deze steenrots zal Ik mijn Kerk bouwen en de poorten der hel zullen haar niet overweldigen.’ (Mt 16,18)
Zoals Petrus de eerste was onder de apostelen, zo de paus onder de bisschoppen.

De universele Kerk is altijd aanwezig in de locale Kerk. De Kerk is immers de bruid van Christus de bruidegom. Zij is meer dan de som van de locale of deel-Kerken. De locale Kerken herkennen de Kerken van de Orthodoxie als zuster-Kerken. De Romana deelt met de Orthodoxie de apostolische opvolging en dezelfde wijze van geloof in de Eucharistie.

De Kerk laat zich onderscheiden in enerzijds de bruid van Christus en anderzijds het instituut. Beide facetten zijn te onderscheiden, niet te scheiden. De Kerk is niet alleen onzichtbaar maar ook zichtbaar.

De Kerk van Rome onderscheidt de Bijbel, de Traditie en het Leergezag. Deze drie facetten zijn te onderscheiden maar feitelijk niet te scheiden.
Hét gezag geldt de Bijbel. De Traditie verheldert de Schrift. Vooral de Kerkvaders moeten worden genoemd—zowel die van het westen als van het oosten.
Het leergezag, de bisschop van Rome met de andere bisschoppen al dan niet in Concilie verenigd, toetst onafgebroken de leer van de Kerk aan de Bijbel.

De Kerk is het voertuig dat Christus niet belet maar zichtbaar maakt.

Zoals Maria, de Moeder Gods, slechts tot Jesus voert, zo het lichaam tot het hoofd – naar Paulus.

Zoals Jesus God en mens is – de Godmens – onzichtbaar en zichtbaar, zo is ook de Kerk van God gegeven en menselijk, onzichtbaar en zichtbaar.